Κάποιες Πρωτομαγιές του περασμένου αιώνα.


Κάθε χρόνο καθώς πλησιάζει η Πρωτομαγιά, στο μυαλό μου έρχεται αυτή η παλιά ασπρόμαυρη (με τα χρόνια έγινε κίτρινη) φωτογραφία, αρκετά σπάνια. Είναι μια φωτογραφία 93 χρόνων, με ιδιαίτερη φόρτιση για μένα. Η φωτογραφία αυτή έφτασε στα χέρια μου από τον Γιώργο Μ., έναν παλιό Νεαπολίτη, συντοπίτη μου καπνεργάτη, έναν άνθρωπο που έζησε όλη την νεώτερη Ιστορία της Ελλάδας λεπτό προς λεπτό και έβαλε κι αυτός την υπογραφή του σ’ αυτήν. Πήρε μέρος στα γεγονότα του «Μάη του 1936», πολέμησε στο Αλβανικό μέτωπο, στην Εθνική Αντίσταση, επέζησε από το κολαστήριο του Νταχάου … Μια ζωή ένας συνεχής Αγώνας… Αυτός λοιπόν ο Άνθρωπος, μια μέρα μου χάρισε αυτήν την φωτογραφία, που για μένα είναι κειμήλιο. Μου έδωσε και τις σχετικές πληροφορίες που ήρθαν και συμπλήρωσαν τα όσα γνώριζα κι εγώ από αφηγήσεις του συνονόματου παππού μου αλλά και του πατέρα μου.

Είναι λοιπόν μια φωτογραφία του 1926. Καπνεργάτες τιμούν την εξέγερση της 1ηςΜάη παράνομα. Τα χρόνια εκείνα ήταν παράνομος ο γιορτασμός της μέρας αυτής από τα συνδικάτα, τα οποία έβρισκαν διάφορους, ευφάνταστους ομολογώ τρόπους, για να γιορτάσουν. Έτσι το Συνδικάτο Καπνεργατών, ένα πολύ ισχυρό και πολυάριθμο σωματείο, συνήθιζε να γιορτάζει την Πρωτομαγιά οργανώνοντας οικογενειακές συγκέντρωση λίγο έξω από την πόλη, στο σημείο που σήμερα ο περιφερειακός της Θεσσαλονίκης συναντά τον δρόμο προς το Ρετζίκι (Πεύκα, σήμερα). Τότε εκεί ήταν χωράφια, ήταν γνωστά ως «κτήμα Δεδέογλου». Με πρόσχημα ότι θα πάνε λοιπόν οικογενειακή εκδρομή, μαζευόταν εκεί και γιόρταζαν με ομιλίες για το νόημα της εξέγερσης των εργατών του Σικάγου, την ημέρα. Δίναν έτσι έναν ταξικό χαρακτήρα σ’ αυτή την «εκδρομή». Ανάμεσα στους συγκεντρωμένους βρίσκεται και ο συνονόματος παππούς μου, μόνος του χωρίς την γιαγιά Δέσποινα. Την περίοδο εκείνη ήταν έξι μηνών έγκυος στον πατέρα μου και δεν μπορούσε να πάει. Είναι ο πρώτος από αριστερά όπως βλέπουμε την φωτογραφία, με τα χέρια στη μέση. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι αυτή η φωτογραφία έχει μια πολύ βαριά ιστορία για μένα, κουβαλάει μια συγκίνηση. Πάντα μου έκανε εντύπωση, παρά το γεγονός ότι πήγαιναν σε μια παράνομη συγκέντρωση, στα χωράφια, ήταν όλοι καλοντυμένοι. Κοστούμι, γιλέκο, γραβάτα, ρεμπούμπλικο, φουστάνι οι γυναίκες, γοβάκια, στην τρίχα…. Μην ξεχνάμε είμαστε τέσσερα χρόνια μόνο μετά την εγκατάσταση τους στην Ελλάδα ως πρόσφυγες.

Η παρακάτω φωτογραφία, είναι του 1925 όπως φαίνεται και από την χειρόγραφη σημείωση στο πίσω μέρος της φωτογραφίας. Στην καθαρεύουσα …. Δοτική, παρακαλώ …. Ο παππούς, η γιαγιά, η νεογέννητη κόρη Ιλιάδα, και μια παρέα καπνεργατών με τις οικογένειες τους.

Στις παρακάτω φωτογραφίες του 1927 είναι ο παππούς, η γιαγιά, κόρη τους, (η Αδελφή του πατέρα μου, η Ιλιάδα), και ο οικογενειακός φίλος και συμπατριώτης μικρασιάτης Βάϊος, με το ρεμπούμπλικο. Στην όρθια φωτογραφία ο Βάϊος με την γυναίκα του την Κασσιανή.

Ακόμη αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι κάθε χρόνο υπήρχε φωτογράφος ο οποίος απαθανάτιζε τις παρέες. Αυτές οι φωτογραφίες ίσως να μην έχουν καλλιτεχνική αξία, οι λήψεις δεν είναι και οι πιο προσεγμένες, οι εκτυπώσεις όχι και τόσο καλές με πολύ έντονο κοντράστ, αλλά μην ξεχνάμε ότι τότε τα μέσα ήταν ανύπαρκτα. Έχουν όμως μια μεγάλη συναισθηματική αξία για μένα. Είναι ΙΣΤΟΡΙΑ. Και σαν τέτοιες θέλω να τις μοιραστώ μαζί σας .

Κείμενο: Τηλέμαχος Γαροφαλλίδης

- Η αναπαραγωγή, δημοσίευση, τροποποίηση, ή εκμετάλευση των φωτογραφιών, video, κειμένων και λογότυπων που περιλαμβάνονται στον παρόντα ιστότοπο, για οποιαδήποτε χρήση, προσωπική ή εμπορική, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια, απαγορεύται αυστηρά, βάσει του νόμου 2121/93.


Μπορειτε να γίνετε συνδρομητές και να λαμβάνετε στο email σας, κάθε νέο άρθρο.

  • Grey Facebook Icon
  • Grey YouTube Icon
  • Grey Instagram Icon
Photo Gallery